Du-Çe Fizik Tedavi Merkezi bünyesinde hizmet veren Romatolojik Rehabilitasyon birimimiz; kas, eklem ve yumuşak dokuları etkileyen kronik romatizmal hastalıkların tedavisinde kanıta dayalı, bütüncül yaklaşımlar sunar. Amacımız yalnızca ağrıyı ve sabah tutukluğunu kontrol altına almak değil; eklem hareket açıklığını korumak, postürel bozuklukları önlemek ve danışanlarımızın günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlığını en üst düzeye çıkarmaktır.
Romatolojik Rehabilitasyonun Amacı ve Klinik Kapsamı
Romatizmal hastalıklar; inflamatuar (iltihaplı) veya inflamatuar olmayan süreçlerle seyreden, zamanla eklem yapısında kısıtlılıklara, kas güçsüzlüğüne ve kronik yorgunluğa yol açabilen çok boyutlu tablolardır. Romatolojik Rehabilitasyon sürecinde hastalığın evresi (atak veya remisyon dönemi) dikkate alınarak kişiye özel bir yol haritası çizilir.
Birimimizde yürütülen rehabilitasyon programlarının temel hedefleri şunlardır:
- Kronik ağrı, eklem şişliği ve sabah tutukluğunun azaltılması,
- Eklem deformitelerinin (şekil bozukluklarının) önlenmesi ve eklem koruma prensiplerinin öğretilmesi,
- Kas kuvvetinin, esnekliğin ve omurga diziliminin (postürün) korunması,
- Solunum kapasitesinin ve kardiyovasküler dayanıklılığın desteklenmesi,
- Fonksiyonel kayıpların giderilerek yaşam kalitesinin artırılması.
Rehabilitasyon Uyguladığımız Başlıca Romatizmal Hastalıklar
Merkezimizde uzman hekim ve fizyoterapist kadromuz tarafından değerlendirilerek tedavi programına alınan başlıca romatolojik tablolar şunlardır:
- Fibromiyalji (Yumuşak Doku Romatizması): Yaygın kas-iskelet sistemi ağrıları, hassas noktalar, kronik yorgunluk ve uyku bozuklukları ile karakterize nosiplastik ağrı süreçleri.
- Ankilozan Spondilit (AS): Başta omurga ve sakroiliak eklemler olmak üzere aksiyel iskeleti etkileyen, omurga hareketliliğinde azalma ve duruş bozukluklarına neden olabilen kronik inflamatuar romatizma.
- Romatoid Artrit (RA): El ve ayak bilekleri gibi küçük eklemler başta olmak üzere simetrik eklem tutulumu gösteren, özel eklem koruma ve el rehabilitasyonu gerektiren iltihaplı eklem romatizması.
- Osteoartrit (Eklem Kireçlenmesi): Diz, kalça, el ve omurga eklemlerinde kıkırdak kaybına bağlı gelişen mekanik ağrı ve hareket kısıtlılıkları.
- Sistemik Bağ Dokusu Hastalıkları: Sistemik Lupus Eritematozus (SLE), Skleroderma, Sjögren Sendromu ve Polimiyozit gibi kas-iskelet sistemi tutulumlarının eşlik ettiği tablolar.
Biyopsikososyal Yöntem ve Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımları (BETY)
Romatolojik hastalıklar, kronik doğaları gereği bireyi yalnızca fiziksel olarak değil; psikolojik ve sosyal açıdan da doğrudan etkiler. Uzun süreli ağrı deneyimi, zamanla merkezi sinir sisteminin duyarlılığını artırarak ağrı algısını değiştirir; buna hareket korkusu (kinezyofobi), kaygı, uyku problemleri ve sosyal izolasyon eşlik edebilir. Bu nedenle modern Romatolojik Rehabilitasyon süreçlerinde yalnızca dokuya odaklanan geleneksel uygulamalar yerine, bireyi tüm yönleriyle ele alan biyopsikososyal yöntem büyük önem taşır.
Du-Çe Fizik Tedavi Merkezi olarak, romatizmal hastalıkların rehabilitasyonunda biyopsikososyal model temelinde geliştirilmiş özgün ve tescilli bir yöntem olan Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımları (BETY) modelini aktif olarak uygulamaktayız.
Romatolojik Rehabilitasyonda BETY Yaklaşımının Rolü
Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımları (BETY), romatizmal hastalığı olan bireyin egzersiz üzerinden hastalığına ve ağrısına dair olumsuz bilişlerini (düşünce ve inançlarını) değiştirmeyi hedefler. Hastalık yönetim sorumluluğunu danışana kazandıran bu bütüncül model, 4 temel bileşen üzerinden romatolojik iyileşmeyi destekler:
- Fonksiyon Odaklı Gövde Stabilizasyon Egzersizleri (FoGSE): Romatizmal tutulumlardan etkilenen omurga ve eklemlerin güvenli hareket etmesini sağlayan çekirdek kas kontrolünün kazanılması.
- Kronik Ağrı Yönetimi (BETY-NPM): Nosiplastik ve kronik ağrı mekanizmalarının danışana öğretilerek, günlük yaşamda ağrıyı ve atak dönemlerini kontrol etme becerisinin geliştirilmesi.
- Duygu Durum Bilgi Yönetimi (Dans Terapi – Otantik Hareket): Kronik hastalığın getirdiği stres, anksiyete ve duygusal yüklerin beden farkındalığı ve özgün hareketlerle regüle edilmesi.
- Cinsellikte Bilgi Yönetimi: Romatizmal hastalıkların yol açtığı ağrı, yorgunluk ve hareket kısıtlılığının cinsel yaşam üzerindeki olumsuz etkilerinin bilişsel ve fiziksel yaklaşımlarla çözümlenmesi.
Bireye Özgü Değerlendirme ve Tedavi Planlaması
Du-Çe Fizik Tedavi Merkezi Romatolojik Rehabilitasyon birimimizde her danışanımız detaylı bir fiziksel ve biyopsikososyal değerlendirmeden geçirilir. Hastalığın aktivasyon durumuna göre; medikal tedaviyi destekleyen fizik tedavi modaliteleri, manuel terapi teknikleri, eklem koruma eğitimleri ile bireysel veya grup halinde uygulanan BETY seansları bir araya getirilerek sürdürülebilir bir iyileşme hedeflenir.
