Du-Çe Fizik Tedavi Merkezi bünyesinde uygulanan Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı (BETY), ağrıyı yalnızca fiziksel bir semptom olarak değil, sinir sistemi ve duygu durum süreçleriyle birlikte ele alan bütüncül bir tedavi birimidir. Kronikleşen kas-iskelet sistemi sorunlarında ve ağrı yönetiminde kanıta dayalı, bireye özgü rehabilitasyon programları sunmaktayız.
Tedavi Yaklaşımımızın Temeli: Güncel Ağrı Kavramı
Ağrı, Uluslararası Ağrı Araştırmaları Birliği (IASP) tarafından 2020 yılında “gerçek ya da potansiyel doku hasarıyla ilişkili olan ya da bu hasara benzeyen, hoş olmayan duyusal ve duygusal bir deneyim” olarak güncellenmiştir.
Bu klinik yaklaşım, ağrının her zaman doğrudan bir doku hasarı ile açıklanamayabileceğini ve bireyin yaşadığı deneyimin, fizyolojik süreçlerin ötesinde daha geniş bir çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyar. Ağrı yalnızca duyusal bir tecrübe değil, aynı zamanda emosyonel (duygusal) bir süreçtir. Bu güncel tıbbi bakış açısı, duygu durumdan doğrudan etkilenen nosiplastik ağrı kavramını ve buna yönelik özel tedavi protokollerini beraberinde getirmiştir.
Kronik Ağrı Süreci ve Sinir Sistemi Duyarlılığı
Kronik ağrı, beklenen iyileşme süresini aşarak üç aydan uzun süren ya da tekrarlayıcı özellik gösteren ağrı tablolarını ifade eder. Ancak kronik ağrıyı yalnızca süre ile değerlendirmek yetersizdir; bu tablo zaman içinde sinir sisteminin işleyişinde meydana gelen değişimlerle şekillenen çok boyutlu bir süreçtir.
Kronikleşme sürecinde ağrı, sadece dokulardan gelen bir uyarının yansıması olmaktan çıkarak aşağıdaki faktörlerle birlikte yeniden organize edilir:
- Merkezi sinir sisteminin duyarlılığındaki artış,
- Bireyin ağrıya ilişkin düşünce ve inançları,
- Duygusal durumu,
- Günlük yaşam deneyimleri.
Bu nedenle benzer fiziksel bulgulara sahip danışanlar, ağrıyı birbirinden farklı şiddetlerde ve biçimlerde deneyimleyebilir. Tedavi planlamamızda bu bireysel farklılıklar temel alınır.
Nosiplastik Ağrı ve Biyopsikososyal Tedavi Modeli
Nosiplastik ağrı; 3 aydan uzun süren ağrı şikayetini takiben, belirgin bir doku hasarı ya da sinir sistemi lezyonu olmaksızın, ağrı işleme süreçlerindeki değişiklikler sonucu ortaya çıkan ağrı durumudur. Bu tabloda ağrı, dokulardan kaynaklanan doğrudan bir sorunun sonucu değil, sinir sisteminin ağrıya verdiği yanıtın değişmesiyle ilişkilidir.
Danışan ağrıyı gerçek ve çoğu zaman yaygın bir şekilde hisseder; ancak bu durum altta devam eden aktif bir doku hasarı olduğu anlamına gelmez. Nosiplastik ağrı bireyin duygu, düşünce ve olayları yorumlama biçiminden etkilenir ve başarılı bir rehabilitasyon için biyopsikososyal yaklaşımlara ihtiyaç duyar.
Bireyi bütüncül olarak ele alan biyopsikososyal model, kronik hastalıklarda sıkça karşılaşılan şu durumların eş zamanlı yönetimini sağlar:
- Kronik ağrı ve buna bağlı fonksiyonel kayıplar,
- Anksiyete ve depresyon gibi duygu durum değişiklikleri,
- Uyku bozuklukları ve cinsel yaşamda karşılaşılan problemler,
- Sosyal izolasyon ve yaşam kalitesinde düşüş.
Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı (BETY) Uygulamamız
Merkezimizde uygulanan Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı (BETY), biyopsikososyal model temelinde geliştirilmiş bilimsel bir egzersiz ve terapi yöntemidir. BETY; egzersiz üzerinden hastanın hastalığı hakkındaki bilişlerini (algı ve düşüncelerini) değiştirmeyi hedefleyen, hastalık yönetim sorumluluğunu hastaya kazandıran, bireysel ya da grup halinde uygulanabilen kapsamlı bir tedavi yaklaşımıdır.
2014 yılında özgün bir bilimsel kitaba dönüşen BETY, 2015 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından marka olarak tescillenmiştir.
BETY Tedavisini Oluşturan 4 Temel İnovasyon
BETY programımız, birbirini tamamlayan 4 temel klinik kavramın inovasyonundan oluşur:
- Fonksiyon Odaklı Gövde Stabilizasyon Egzersizleri (FoGSE): Günlük yaşam fonksiyonlarını destekleyen doğru postür ve gövde kas kontrolünün kazanılması.
- Kronik Ağrı Yönetimi (BETY-NPM): Merkezi sinir sistemi duyarlılığını regüle eden ve ağrıyla baş etme becerisi geliştiren stratejiler.
- Duygu Durum Bilgi Yönetimi (Dans Terapi – Otantik Hareket): Beden farkındalığının artırılması ve duygusal yüklerin hareket yoluyla sağlıklı şekilde ifade edilmesi.
- Cinsellikte Bilgi Yönetimi: Kronik ağrı ve hastalık süreçlerinin cinsel yaşam üzerindeki etkilerinin bilişsel ve fiziksel düzeyde ele alınması.
BETY Ağrı Yönetimi Eğitimi ve Seans Planlaması
BETY’nin kronik ağrı yönetimi modülü, bireye ağrıyla baş etme becerisi kazandıran ve günlük yaşamda ağrısını kendi başına kontrol etmeyi öğreten yapısıyla tedavi sürecinde kalıcı kazanımlar sağlar. Du-Çe Fizik Tedavi Merkezi‘nde BETY-Ağrı Yönetimi Eğitimi birebir özel seanslar halinde uygulanabildiği gibi, danışanlarımızın ihtiyacına göre BETY grup egzersiz seanslarına da entegre edilmektedir.
